Własna działka w rodzinnym ogrodzie działkowym powinna dawać prywatność, ale postawienie zbyt wysokiego płotu może skończyć się sporem z zarządem ROD albo sąsiadem. Problem polega na tym, że wysokość ogrodzenia na ogródkach działkowych nie zależy wyłącznie od ogólnych przepisów budowlanych. Znaczenie mają również regulamin rodzinnych ogrodów działkowych, położenie ogrodzenia oraz to, czy chodzi o zwykłą siatkę, pełny płot czy żywopłot.
Zanim kupię słupki i zamówię panele, sprawdziłbym trzy rzeczy: aktualny regulamin ROD, zasady obowiązujące w konkretnym ogrodzie oraz przepisy dotyczące ogrodzeń. Dzięki temu można uniknąć wydatków na konstrukcję, którą później trzeba będzie obniżyć lub przebudować.
Spis treści:
Jaka jest dopuszczalna wysokość ogrodzenia na działce ROD?
W ogrodach działkowych zrzeszonych w Polskim Związku Działkowców podstawową zasadą określoną w regulaminie ROD jest to, że ogrodzenie działki nie może przekraczać 1 metra wysokości i powinno być ażurowe. Takie wymaganie znajduje się w § 51 regulaminu PZD. Zabronione jest również umieszczanie na ogrodzeniu ostrych zakończeń, drutu kolczastego i podobnych elementów.
Ażurowe ogrodzenie to takie, które nie tworzy pełnej, szczelnej przegrody. Może to być na przykład siatka metalowa, ogrodzenie z prętów lub konstrukcja z prześwitami. Pełne panele, wysokie osłony z tworzywa i szczelne przegrody mogą być niezgodne z regulaminem, nawet jeśli ich wysokość nie przekracza metra.
Trzeba jednak rozróżnić ogólną zasadę wynikającą z regulaminu PZD od przepisów obowiązujących w każdym możliwym ogrodzie działkowym. Nie należy zakładać, że wszystkie ROD działają na identycznych zasadach organizacyjnych. Przed zakupem materiałów sprawdzam więc regulamin obowiązujący w konkretnym ogrodzie, a w razie wątpliwości pytam zarząd o dopuszczalny rodzaj ogrodzenia.
Najważniejsza zasada praktyczna: jeśli masz działkę w ROD PZD, nie planuj od razu płotu o wysokości 1,5 czy 1,8 metra. Najpierw potwierdź obowiązujące wymagania. Sam fakt, że takie ogrodzenia stoją na sąsiednich działkach, nie oznacza jeszcze, że są zgodne z regulaminem.
Czy można postawić płot o wysokości 150 cm, 180 cm lub 2 metrów?
W przypadku działki w ROD PZD ogrodzenie o wysokości 150 cm, 180 cm czy 2 metrów nie spełnia przytoczonego limitu jednego metra. Nie zmienia tego fakt, że konstrukcja jest estetyczna, wykonana z lekkich materiałów albo ustawiona na własny koszt. Z punktu widzenia regulaminu liczy się zgodność z obowiązującymi zasadami, a nie wyłącznie wygląd płotu.
Częstym nieporozumieniem jest powoływanie się na przepisy budowlane, według których ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,2 metra co do zasady nie wymagają zgłoszenia budowy. To jednak dwie odrębne kwestie. Brak obowiązku zgłoszenia nie oznacza automatycznie, że na konkretnej działce wolno postawić ogrodzenie o dowolnej wysokości. W ROD trzeba dodatkowo uwzględnić regulamin i zasady zarządzania terenem.
Wyobraźmy sobie typową sytuację. Działkowiec zamawia panele o wysokości 180 cm, ponieważ chce odgrodzić miejsce wypoczynku od sąsiadów. Konstrukcja jest stabilna, słupki dobrze osadzone, a montaż wykonany starannie. Mimo to zarząd może zakwestionować ogrodzenie jako niezgodne z regulaminem. Problemem nie jest jakość wykonania, lecz sama wysokość i charakter przegrody.
Jeżeli zależy ci na osłonięciu miejsca wypoczynku, zacząłbym od ustalenia, co można zastosować zamiast wysokiego płotu. W zależności od regulaminu i położenia działki mogą wchodzić w grę odpowiednio rozmieszczone rośliny, lekkie osłony dopuszczone przez zarząd lub zmiana układu strefy wypoczynkowej. Nie zakładaj jednak, że każda mata, parawan czy konstrukcja z pnączami jest automatycznie dozwolona.
Ogrodzenie między działkami a płot od strony alejki
Miejsce ustawienia ogrodzenia ma znaczenie. Granica między dwiema działkami, granica działki z alejką oraz zewnętrzna granica całego ROD to różne sytuacje. Szczegółowe wymagania dotyczące żywopłotów mogą się między nimi różnić, dlatego nie należy przenosić zasad dotyczących jednej granicy na wszystkie pozostałe.
W regulaminie PZD osobno uregulowano żywopłoty. Na granicy dwóch działek ich założenie wymaga pisemnej zgody użytkownika sąsiedniej działki, a wysokość ustalana przez sąsiadów nie może przekraczać jednego metra. Regulamin przewiduje również odrębne zasady dotyczące żywopłotów przy alejkach i na zewnętrznej granicy ROD.
Nie należy zatem zakładać, że żywopłot jest sposobem na obejście ograniczeń dotyczących ogrodzeń. Rośliny również mogą podlegać regulaminowym limitom wysokości, a ich gałęzie nie powinny utrudniać korzystania z sąsiedniej działki czy alejki.
Jeżeli sąsiad postawił wysoki płot przy wspólnej granicy, nie zaczynałbym od samodzielnego demontażu ani od stawiania kolejnej przegrody. Najpierw sprawdziłbym regulamin i ustalił, czy konstrukcja rzeczywiście narusza obowiązujące zasady. Następnie zgłosiłbym sprawę zarządowi ROD, najlepiej z opisem lokalizacji i zdjęciami. To pozwala rozwiązać problem bez niepotrzebnego zaostrzania konfliktu.
Co zrobić przed montażem ogrodzenia na działce?
Zanim kupisz siatkę, słupki lub gotowe przęsła, przejdź przez krótką listę kontrolną. Pozwala ona uniknąć sytuacji, w której materiały są już na działce, a dopiero później okazuje się, że planowany płot nie spełnia wymagań.
- Ustal, jaki regulamin obowiązuje w twoim ROD. Poproś zarząd o aktualny dokument i sprawdź zapisy dotyczące ogrodzeń oraz żywopłotów.
- Zmierz planowaną wysokość. Nie oceniaj jej na oko. Zmierz od poziomu gruntu do najwyższego punktu konstrukcji i uwzględnij sposób montażu.
- Sprawdź położenie ogrodzenia. Ustal, czy chodzi o granicę z sąsiadem, alejkę czy zewnętrzną granicę ogrodu. Nie zakładaj, że dla każdej z nich obowiązują identyczne wymagania.
- Ustal, czy planowana konstrukcja jest ażurowa. Sam niski płot nie wystarczy, jeśli jego forma narusza regulamin.
- Zapytaj zarząd przed zakupem materiałów, jeśli masz wątpliwości. Szczególnie wtedy, gdy chcesz wykorzystać pełne panele, osłony lub nietypową konstrukcję.
Warto także sprawdzić aktualne przepisy budowlane, zwłaszcza jeśli planujesz konstrukcję nietypową albo ogrodzenie poza terenem ROD. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych określa zasady funkcjonowania tych ogrodów, natomiast szczegółowe warunki zagospodarowania działki wynikają również z regulaminu właściwego dla danego ogrodu.
Jak uzyskać prywatność bez wysokiego ogrodzenia?
Jeśli głównym powodem budowy płotu jest brak prywatności, nie zawsze potrzebujesz wysokiej przegrody wokół całej działki. W praktyce lepiej najpierw ustalić, z którego miejsca sąsiedzi mają bezpośredni widok na stół, leżak czy strefę wypoczynkową. Czasem wystarczy zmienić ustawienie mebli albo posadzić rośliny w miejscu, które nie ogranicza dostępu do światła na grządkach.
Rośliny mogą poprawić wygląd działki, ale ich dobór trzeba dopasować do stanowiska. W słonecznym miejscu sprawdzą się inne gatunki niż pod koronami drzew, gdzie gleba bywa sucha i zacieniona. Przed posadzeniem żywopłotu należy również sprawdzić dopuszczalną wysokość i odległość od granicy. Szybko rosnący krzew, który po kilku sezonach zacznie zacieniać warzywnik sąsiada, może przynieść więcej problemów niż korzyści.
Dobrym rozwiązaniem bywa również takie zaplanowanie strefy wypoczynkowej, by osłonić ją od strony najczęściej używanej alejki, zamiast odgradzać cały ogródek. Warto przy tym zachować swobodny dostęp do grządek, kompostownika i punktu poboru wody. Działka ma przede wszystkim służyć uprawie i wypoczynkowi, a nie zamienić się w ciasny korytarz między przegrodami.
Jakie ogrodzenie wybrałbym na działkę ROD?
Moim zdaniem najczęstszym błędem jest rozpoczynanie od wyboru materiału i wysokości płotu, a dopiero później sprawdzanie przepisów. Tymczasem to właśnie regulamin powinien wyznaczać granice projektu. Ładny panel kupiony w promocji nie jest oszczędnością, jeśli po montażu trzeba go wymienić.
Jeśli chodzi o typową działkę w ROD PZD, zacząłbym od niskiego, ażurowego ogrodzenia zgodnego z limitem jednego metra, a prywatność poprawiałbym przez odpowiednie rozmieszczenie stref i roślin dopuszczonych przez regulamin. Gdy zależy mi na pełnym odgrodzeniu od sąsiadów, najpierw zapytałbym zarząd o dopuszczalne rozwiązania, zamiast zakładać, że zgodę można zastąpić własną interpretacją przepisów.
Najważniejsze jest to, by nie mylić braku formalności budowlanych z prawem do postawienia dowolnego płotu. Zanim wydasz pieniądze, sprawdź regulamin swojego ROD, zmierz planowaną konstrukcję i potwierdź jej dopuszczalność u zarządu. To najprostszy sposób, by uniknąć kosztownej poprawki i zachować dobre relacje z sąsiadami.
